خواص روغن زیتون؛ چرا روغن زیتون جایگاه ویژهای در تغذیه دارد؟
روغن زیتون یکی از شناختهشدهترین روغنهای گیاهی در جهان است و در بسیاری از رژیمهای غذایی، بهویژه الگوی غذایی مدیترانهای، جایگاه مهمی دارد. این روغن از میوه درخت زیتون به دست میآید و علاوه بر استفاده در پختوپز، در تهیه انواع سالاد، غذاها و سسها نیز کاربرد دارد.
روغن زیتون به دلیل داشتن چربیهای غیراشباع، ترکیبات فنولی و ویتامینهای محلول در چربی، از نظر تغذیهای مورد توجه قرار گرفته است.
در این مقاله با مهمترین خواص روغن زیتون و نکاتی که هنگام خرید و مصرف آن باید بدانیم آشنا میشویم.
روغن زیتون چیست؟
روغن زیتون از فشردن و فرآوری میوه زیتون به دست میآید. کیفیت و ویژگیهای روغن نهایی به عواملی مانند رقم زیتون، منطقه کشت، زمان برداشت، روش استخراج و شرایط نگهداری بستگی دارد.
روغنهای زیتون موجود در بازار نیز از نظر درجه کیفیت و فرآوری با یکدیگر تفاوت دارند. یکی از شناختهشدهترین انواع آن، روغن زیتون فرابکر (Extra Virgin) است که از نظر استانداردهای کیفی، در دسته روغنهای زیتون با کیفیت بالاتر قرار میگیرد.
۱. سرشار از چربیهای غیراشباع است
یکی از مهمترین ویژگیهای تغذیهای روغن زیتون، مقدار بالای چربیهای غیراشباع، بهویژه اسید اولئیک، است.
جایگزین کردن بخشی از چربیهای اشباع موجود در رژیم غذایی با چربیهای غیراشباع میتواند به داشتن یک الگوی غذایی سالمتر کمک کند.
البته روغن زیتون نیز مانند سایر روغنها کالری بالایی دارد؛ بنابراین مقدار مصرف آن اهمیت دارد.
۲. دارای ترکیبات آنتیاکسیدانی است
روغن زیتون، بهخصوص انواع کمتر فرآوریشده مانند روغن فرابکر، حاوی ترکیبات زیستفعال و آنتیاکسیدانی است.
از جمله این ترکیبات میتوان به پلیفنولها اشاره کرد. میزان این ترکیبات میتواند بر اساس نوع زیتون، زمان برداشت و روش استخراج متفاوت باشد.
وجود این ترکیبات یکی از دلایلی است که روغن زیتون فرابکر در تغذیه مورد توجه قرار گرفته است.
۳. میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد
روغن زیتون یکی از اجزای شناختهشده رژیم غذایی مدیترانهای است.
در این الگوی غذایی، روغن زیتون در کنار سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل، مغزها، ماهی و سایر مواد غذایی مصرف میشود.
بنابراین فواید احتمالی روغن زیتون را بهتر است در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل در نظر گرفت، نه به عنوان یک ماده غذایی معجزهآسا.
۴. برای تهیه سالاد انتخاب مناسبی است
روغن زیتون یکی از گزینههای محبوب برای تهیه انواع سالاد و سسهای خانگی است.
ترکیب روغن زیتون با آبلیمو، سرکه، سبزیجات معطر و ادویهها میتواند یک سس ساده و خوشطعم برای سالاد ایجاد کند.
عطر و طعم روغن زیتون فرابکر نیز میتواند به غذا شخصیت بیشتری بدهد.
۵. طعم و عطر متفاوتی به غذا میدهد
یکی از ویژگیهای روغن زیتون باکیفیت، عطر و طعم طبیعی آن است.
برخی روغنهای زیتون طعمی ملایم و میوهای دارند، در حالی که برخی دیگر میتوانند طعم گیاهی، تلخی یا تندی بیشتری داشته باشند.
تلخی یا تندی ملایم در برخی روغنهای فرابکر میتواند ناشی از ترکیبات طبیعی موجود در زیتون باشد و لزوماً نشانه خراب بودن روغن نیست.
۶. روغن زیتون و سلامت قلب
الگوی غذایی حاوی روغن زیتون، بهخصوص زمانی که روغن زیتون جایگزین چربیهای اشباع شود، با شاخصهای مطلوبتری از سلامت قلب و عروق ارتباط دارد.
با این حال، نباید روغن زیتون را به عنوان داروی بیماریهای قلبی در نظر گرفت.
اگر فردی بیماری قلبی یا مشکل مرتبط با چربی خون دارد، نوع و مقدار مصرف چربی باید متناسب با شرایط فردی و توصیه پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.
۷. روغن زیتون و کنترل وزن
گاهی تصور میشود چون روغن زیتون یک ماده غذایی سالم است، میتوان آن را بدون محدودیت مصرف کرد.
این تصور درست نیست.
روغن زیتون نیز مانند سایر روغنها انرژی زیادی دارد. بنابراین اگرچه میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد، مصرف بیش از نیاز میتواند دریافت کالری را افزایش دهد.
برای افرادی که به دنبال کنترل وزن هستند، مقدار مصرف اهمیت زیادی دارد.
۸. روغن زیتون فرابکر چه تفاوتی دارد؟
روغن زیتون فرابکر یکی از انواع باکیفیت روغن زیتون است که تحت استانداردهای مشخصی از نظر ویژگیهای شیمیایی و حسی قرار میگیرد.
این نوع روغن معمولاً عطر و طعم طبیعی بیشتری دارد و ترکیبات ارزشمند زیتون را بهتر حفظ میکند.
برای مصرف خام، سالاد و استفادههایی که عطر روغن اهمیت دارد، روغن فرابکر انتخاب محبوبی است.
۹. روغن زیتون تصفیهشده چیست؟
روغن زیتون تصفیهشده تحت فرآیندهای بیشتری قرار میگیرد تا برخی ویژگیهای نامطلوب از آن حذف شود.
این روغن معمولاً طعم و عطر ملایمتری نسبت به روغن فرابکر دارد.
انتخاب بین روغن فرابکر و انواع دیگر روغن زیتون به نوع
نظر شما
متن نظر